Od 4 maja 2026 r. osoby korzystające w Polsce z ochrony czasowej ze statusem UKR mogą składać wnioski o wydanie karty pobytu CUKR. Nowe rozwiązanie budzi wiele pytań wśród obywateli Ukrainy - czym właściwie jest karta CUKR, jakie prawa zapewnia oraz czym różni się od zezwolenia na pobyt czasowy wydanego w innym celu? Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zagadnienia związane z nową kartą pobytu CUKR.
Czym jest karta CUKR?
Karta CUKR jest dokumentem pobytowym potwierdzającym udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na szczególnych warunkach obywatelom Ukrainy korzystającym dotychczas z ochrony czasowej w Polsce. Dokument ten stanowi nową formę legalizacji pobytu dla osób posiadających status UKR, które zdecydowały się przejść z reżimu ochrony czasowej na pobyt czasowy. Karta CUKR wydawana jest na okres 3 lat i potwierdza legalność pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki te wynikają ze specustawy art. 42c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Kto może ubiegać się o kartę CUKR?
Do uzyskania karty CUKR uprawnione są dwie grupy osób korzystających z ochrony czasowej w Polsce i posiadających numer PESEL ze statusem UKR.
Pierwszą grupę stanowią obywatele Ukrainy oraz określeni członkowie ich rodzin, w szczególności małżonkowie, małoletnie dzieci, małoletnie dzieci małżonków oraz najbliżsi krewni posiadający Kartę Polaka, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na terytorium Ukrainy i zamierzają pozostać w Polsce.
Drugą grupę stanowią dzieci urodzone na terytorium Polski po 24 lutego 2022 r., których matki przybyły do Polski po tej dacie oraz posiadają kartę pobytu CUKR.
Warunki uzyskania karty CUKR
Ustawodawca przewidział szereg przesłanek, które muszą zostać spełnione łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich uniemożliwi wydanie karty CUKR. Osoba ubiegająca się o wydanie dokumentu musi:
*posiadać status UKR w dniu 4 czerwca 2025 r.;
*posiadać status UKR również w dniu złożenia wniosku;
*mieć nieprzerwany status UKR przez okres co najmniej 365 dni;
*przebywać legalnie na terytorium Polski w chwili wydania decyzji przez wojewodę
Karta CUKR dla dzieci
Przepisy przewidują odrębne zasady dotyczące małoletnich. Jeżeli dziecko przybyło do Polski z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. i samodzielnie spełnia warunki uzyskania karty CUKR, wniosek może zostać złożony przez jednego z rodziców niezależnie od tego, czy rodzic posiada kartę CUKR.
Inaczej wygląda sytuacja dzieci urodzonych w Polsce po 24 lutego 2022 r. W takim przypadku wydanie karty CUKR jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy matka dziecka posiada już kartę CUKR.
Czy rodzic musi najpierw otrzymać własną kartę CUKR?
W przypadku dzieci, które przybyły do Polski z Ukrainy po 24 lutego 2022 r., rodzic może wystąpić o wydanie karty CUKR dla dziecka niezależnie od etapu własnego postępowania pobytowego. Natomiast dla dzieci urodzonych w Polsce po 24 lutego 2022 r. warunkiem złożenia wniosku jest wcześniejsze uzyskanie karty CUKR przez matkę dziecka.
Rodzice posiadający inne zezwolenia pobytowe:
Rodzice posiadający inne tytuły pobytowe niż karta CUKR również mogą złożyć wniosek o wydanie karty CUKR dla dziecka posiadającego status UKR, pod warunkiem że dziecko przybyło do Polski z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. i spełnia ustawowe przesłanki. Jeżeli jednak dziecko urodziło się w Polsce po wskazanej dacie, konieczne jest uprzednie posiadanie karty CUKR przez matkę dziecka.
Weryfikacja danych w rejestrze PESEL
Przed złożeniem wniosku warto zweryfikować poprawność danych znajdujących się w rejestrze PESEL, w tym w szczególności to, czy w rejestrze widnieją dane z ważnego dokumentu podróży beneficjenta ochrony czasowej. Można tego dokonać:
*osobiście w urzędzie miasta lub gminy;
*elektronicznie za pośrednictwem systemu e-Doręczeń przy wykorzystaniu profilu zaufanego, e-dowodu lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Należy jednak pamiętać, że uzyskanie dostępu do danych PESEL online wymaga posiadania aktywnej skrzynki do e-Doręczeń.
Jeśli osoba nie jest pewna, czy w rejestrach znajdują się wszystkie wymagane dane, można kliknąć „sprawdź możliwość złożenia wniosku” przez system MOS. W przypadku informacji „nie ma możliwości złożenia wniosku” – trzeba udać się do Urzędu Gminy oraz uzupełnić braki formalne w rejestrze.
Rozstrzygnięcie postępowania
Wniosek o wydanie karty CUKR uznaje się za złożony gdy dane wnioskodawcy zawarte w rejestr beneficjentów ochrony czasowej, którym nadano numer PESEL/ w rejestrze PESEL są kompletne, a wniosek został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Wcześniejsze niezakończone postępowania ulegają umorzeniu z mocy prawa – to dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy (np. w związku z pracą).
Na podstawie złożonego wniosku wojewoda właściwy za względu na miejsce pobytu obywatela Ukrainy wydaje kartę czasowego pobytu ( kartę CUKR). Karta jest ważna przez okres 3 lat od dnia wydania. Okres ważności karty CUKR dziecka odpowiada okresowi ważności karty CUKR matki.
Wydania karty pobytu odmawia się gdy obywatel Ukrainy:
- nielegalnie przebywa na terytorium RP lub w dniu 4 czerwca 2025 r. nie posiadał status UKR lub w dniu złożenia wniosku o wydanie karty pobytu nie posiadał statusu UKR lub nie posiadał nieprzerwanie status UKR przynajmniej przez 365 dni;
- został wpisany do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany lub w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu;
- nie uiścił opłaty za wydanie karty pobytu lub opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w chwili złożenia wniosku o wydanie karty pobytu. Istnieje możliwość ponownego złożenia wniosku na CUKR po zakończeniu postępowania w przypadku braku wymaganej opłaty skarbowej.
Dziecku urodzonemu na terytorium RP przez matkę – beneficjenta ochrony czasowej za statusem UKR odmawia się wydania karty pobytu jeżeli:
- pobyt tego dziecka na terytorium RP uznaje się za nielegalny lub
-w dniu złożenia wniosku o wydanie karty pobytu dziecko nie posiadało statusu UKR lub
- matka dziecka nie posiada karty CUKR lub
- nie uiszczono opłaty za wydanie karty pobytu lub opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w chwili złożenia wniosku o wydanie karty pobytu.
Uwaga! Opłata za wydanie karty pobytu oraz opłata skarbowa za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy obowiązuje wszystkie bez wyjątku wnioski ( w tym w imieniu niepełnoletnich).
Taka odmowa następuje w formie decyzji. Od decyzji przysługuje odwołanie w ciągu 14 dni do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemcom za pośrednictwem wojewody, co oznacza, że pismo trafia najpierw do wojewody, który następnie przekazuje je do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemcom.
W karcie CUKR umieszcza się adnotację "Poprzednio posiadacz ochrony czasowej", informację o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Z dniem odbioru karty obywatel Ukrainy przebywa na terytorium RP na podstawie zezwolenie na pobyt czasowy z mocy prawa na okres ważności karty.
Kartę trzeba odebrać w ciągu 60 dni od dnia udostępnienia przez urząd wojewódzki odpowiednej informacji. Dla tego niezbędne jest posiadanie adresu poczty elektronicznej oraz skrzynki e-doręczenia. Informacja o odbiorze karty będzie w systemie MOS. Nieodebranie karty skutkuje jej unieważnieniem, a opłata za wydanie karty oraz opłata skarbowa za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie podlegają zwrotowi. Jednak wniosek można złożyć ponownie.
Terminy składania wniosków i czas trwania postępowania
Wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z adnotacją „Posiadał/a wcześniej status ochrony czasowej”, określane potocznie jako wnioski o kartę CUKR, można składać od 4 maja 2026 r. wyłącznie elektronicznie, za pomocą dedykowanego portalu Moduł Obsługi Spraw – MOS. Zachęcamy do zapoznania się z procedurą uzyskania karty pobytu CUKR oraz sposobu korzystania z systemu MOS, wraz z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania dostępnymi pod linkiem na końcu danego artykułu.
Ustawodawca przewidział również maksymalny termin rozpatrzenia sprawy. Karta CUKR powinna zostać wydana w ciągu 180 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Regulacje te wynikają z ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Wniosek można złożyć do dnia 4 marca 2027 roku. Pobyt obywatela Ukrainy uważa się za legalny do dnia odbioru karty lub do dnia, w którym wydana w sprawie decyzja stanie się ostateczna.
W przypadku przeprowadzenia się w trakcie postępowania do innego miejsca zamieszkania – obowiązkiem osoby jest poinformowanie Urzędu Wojewódzkiego w ciągu 15 dni roboczych o zmianie adresu poprzez wysłanie takiej informacji pocztą tradycyjną lub poprzez e-doręczenia. Jeśli osoba przeprowadza się do innego województwa w trakcie postępowania – sprawa nadal będzie rozpatrywana przez tego samego Wojewodę, do którego został złożony wniosek, ale obowiązek poinformowania o zmianie adresu pozostaje.
Po otrzymaniu karty CUKR obowiązkiem osoby pozostaje się poinformowanie Wojewody o przeprowadzeniu się do innego miejsca zamieszkania w ciągu 15 dni roboczych od daty zmiany adresu.
Posiadacze karty CUKR są zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę i mają dostęp do rynku pracy w RP. Mogą także podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terenie RP na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Posiadacze karty CUKR mają prawo do świadczenia wychowawczego (800+), świadczenia wspierającego, świadczeń rodzinnych i in. O najbardziej popularnych świadczeniach dla obywateli Ukrainy posiadających kartę pobytu CUKR poinformujemy w następnym opracowaniu.
Karta CUKR stanowi istotny instrument umożliwiający obywatelom Ukrainy objętym ochroną czasową przejście na stabilniejszą formę legalizacji pobytu w Polsce. Uzyskanie dokumentu wymaga jednak spełnienia ściśle określonych przesłanek dotyczących statusu UKR oraz ciągłości pobytu. Szczególną uwagę należy zwrócić na zasady dotyczące małoletnich oraz dzieci urodzonych już na terytorium Polski, dla których ustawodawca przewidział odrębne warunki uzyskania karty pobytu.
W przypadku pytań prosimy o kontakt z naszą infolinią +48 725 449 374 , e-mail porady@pomocprawna.org lub wizytę w naszych punktach pomocy prawnej w Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu , Sopocie, Rzeszowie.
Przydatne linki:
www.gov.pl/web/gov/sprawdz-swoje-dane-w-rejestrze-pesel
https://www.gov.pl/web/udsc/mos-qa
https://www.gov.pl/web/udsc/karta-pobytu-cukr
https://www.gov.pl/web/udsc/info-mos
Autorki artykułu:
Lada Dolhaia
Wira Bekysz
Karta CUKR – nowa ścieżka legalizacji pobytu obywateli Ukrainy w Polsce
Twoje wsparcie pozwoli nam kontynuować
bezpłatną pomoc prawną dla uchodźców w Polsce!
KRS: 0000113676
Nr konta: 65 1160 2202 0000 0000 4950 8531